Door Mathieu Strobbe

Brussel bruist van de kunst. De multiculturele hoofdstad van België en Europa is een thuishaven en een trekpleister voor vele artiesten. Er zijn talloze kunstmusea, gallerijen en kunstenaarscollectieven verspreid over de stad waar zowel traditionele als hedendaagse kunst bekeken kan worden. Ook zijn er jaarlijks meerdere kunstbeurzen, tentoonstellingen en andere kunst-gerelateerde evenementen die de artistieke wereld verrijken. Maar hier stopt het niet bij. Een regelmatig genegeerde maar niet te onderschatten culturele troef beeldt zich af in de straten. Brussel zelf is een museum geworden dankzij internationale en nationale getalenteerde ‘street artists’. Mensen kunnen op deze manier interactief de stad verkennen terwijl ze de vele muurschilderingen najagen en bewonderen. Daarbij is het nog eens gratis ook.

Iedereen heeft wel al eens van ‘street art’ gehoord en er zijn ongetwijfeld enkele internationale namen, zoals Banksy, Shepherd Fairey en Keith Haring, die bij de meeste mensen meteen een belletje zullen doen rinkelen maar toch blijft een groot deel artiesten uit deze niche-groep relatief onbekend voor het bredere publiek.

   

‘Street art is’ een breed begrip en kan vele vormen aannemen. Het varieert van kalligrafie (schoonschrijfkunst) tot het sierlijk en kleurrijk schrijven van een naam (‘tagging’) tot het werken met sjablonen, stickers, posters,… De mogelijkheden zijn eindeloos als er maar voldoende creativiteit benut wordt, maar de meeste artiesten gaan te werk met verf en graffiti.

Bovenstaande afbeelding is een adequaat voorbeeld van hoe creativiteit geen grenzen kent. Invader is het pseudoniem van een Franse straat-artiest die zich heeft laten inspireren door het befaamde videospel Space Invaderz uit 1978. Hij maakt gebruik van mozaïektegels en lijm. Zijn werken beelden meestal een personage uit een videospel af en zijn te zien in meer dan 33 landen.
Dit werk is terug te vinden boven de krantenwinkel aan het Sint-Katelijneplein in Brussel.

Shakespeare verwoordde het mooi: beauty is in the eye of the beholder (schoonheid is subjectief). Toepasbaar op kunst is het zeker en nog meer zelfs op ‘street art’. Dit leunt aan bij een actueel maatschappelijk debat: is ‘street-art’ kunst of vandalisme? Een simpel antwoord bestaat hier niet voor. Er is wel een verschil op te merken tussen doordachte, kwaliteitsvolle en tijdrovende werken en snel-neergeschreven graffitischriften die geen enkele waarde dragen buiten het afbakenen van territorium (niet alle ‘tags’ vallen onder deze noemer). Ook zijn niet alle muurschilderingen illegaal, velen zijn gemaakt met toestemming van de overheid om ruimte te geven aan zulke creatieve ondernemingen. Tezelfdertijd wordt de stad ook wat opgevrolijkt.

Vincent Glowinski, beter bekend als Bonom, is zonder twijfel de beroemdste straatkunstenaar actief in Brussel. Origineel is hij afkomstig van Parijs maar woont sinds 2005 in Brussel. Op korte tijd is hij met zijn illegale stedelijke muurschilderingen echter uitgegroeid tot een ware legende. Zijn stijl wordt gekenmerkt door grote ruwe afbeeldingen die verschijnen op de meest onmogelijke en risicovolle plekken. En dit allemaal in één nacht tijd. Hij schildert regelmatig dieren, skeletten en erotisch-afgebeelde vrouwen.

Bonom vraagt niet om toestemming wanneer hij ‘s nachts over daken kruipt om een metershoge en -brede muur om te vormen tot zijn canvas. Wegens de illegale aard van zijn praktijken verdwijnen ook veel van zijn werken. De beslissing om de muurschildering te behouden ligt namelijk bij de eigenaar(s) van het privé-eigendom zelf.

In 2010 kwam er een einde aan de anonimiteit van de kunstenaar. Hij werd opgepakt en veroordeeld tot vrijwilligerswerk, maar dit hield Bonom niet tegen. De herkenbare werken bleven verschijnen, alleen stond zijn alias er niet meer bij vermeld.

Een deel van de pracht van Bonom zijn werken is de locatie. Vaak zijn het muren van gebouwen die uitpuilen over de rest van de stad en van ver te zien zijn. Dit is ook niet toevallig. Bonom wil opvallen en door zoveel mogelijk mensen gezien worden. Net zoals alle straatartiesten steekt hij een middelvinger op naar geïnstitutionaliseerde kunstgallerijen want op straat kan iedereen gezien worden.

De bevolking heeft zich lang afgevraagd hoe de artiest erin slaagde zijn werken op zulke moeilijke plaatsen te schilderen terwijl alles gedaan werd in één nacht tijd. Het is dan ook geen toeval dat de meeste van zijn werken verschijnen gedurende de winter want dan zijn de nachten langer.
De manier waarop Bonom zijn tekeningen realiseert, is niet langer een raadsel. Hij werkt ofwel van beneden naar boven met een lange stok waar een borstel aan vastgemaakt is ofwel werkt hij van boven naar beneden door zich vast te maken aan een touw en zichzelf langs de muur langzaam naar beneden laat zakken terwijl hij zijn werk vervolledigt.

Brussel is sinds enkele jaren in de ban van provocerende erotisch-getinte muurschilderingen. De kunstenaar is onbekend maar de schilderstijl en keuze van locatie doen sterk denken aan die van Bonom. Hijzelf ontkent enige betrokkenheid.

           

     

Sinds de bekendmaking van zijn identiteit is de artiest nieuwe wegen ingeslagen. Naast de schilderkunst heeft de artiest ook een gevoel voor dans en video. Zo stelde Glowinski samen met Belgisch danschoreograaf Wim Vandekeybus een dansvoorstelling voor genaamd ‘Méduses’ waarin de straatartiest zijn dansend lichaam gebruikt om te tekenen.

Wat later bracht Bonom samen met fotograaf Ian Dyckemans in 2014 een boek (BONOM, le singe boiteux) uit dat een fotografisch overzicht biedt van vele van zijn nachtelijke avonturen. Ook worden er regelmatig tentoonstelling georganiseerd waar kleinere werken van de artiest bekeken kunnen worden. Momenteel stelt de Mathilde Hatzenberger Gallerij in Sint-Gilles schetsen van Vincent Glowinski voor. Deze tentoonstelling is te bekijken tot en met 28 april.

Hieronder vindt u nog enkele voorbeelden van legale muurschilderingen die de stripcultuur in België eren.

      

    

 

Leave a Reply

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *