Door MICHAËL MICHIELS

Mogen we dromen van een properder wielrennen? Als het van de huidige generatie renners afhangt, zijn we op de goede weg. Het contrast met de generatie uit de jaren 90 en 2000 kan haast niet groter zijn. Twintig jaar na dopingjager David Walsh – bekend als de sportjournalist die zevenvoudig Tourwinnaar Lance Armstrong van zijn roze wolk liet vallen – vecht nu ook het peloton voor een dopingvrij wielrennen.

Oliver Naesen (Belgisch kampioen – AG2R La Mondiale)

Samen met zijn trainingsmaatje en olympisch kampioen Greg Van Avermaet, is Oliver Naesen een van de uithangborden van ons nationale wielrennen. Koersminnend Vlaanderen leerde Naesen vorig seizoen pas echt kennen na een onverwachte knalprestatie in het openingsweekend. Het was een aangename kennismaking met de sympathieke renner uit Berlare die zijn sterk voorjaar bekroonde met de Belgische titel. De Belgische kampioen stond ons met veel plezier te woord over de strijd tegen doping in het peloton.

De huidige generatie renners voert een strijd om een cleane sport. Vind je dat jullie zich te hard moeten bewijzen?
Naesen: “Het is een erfenis die we meedragen, maar een waarvoor we in het verleden zelf gezorgd hebben. Natuurlijk is dat niet gemakkelijk, maar ik heb de indruk dat de dag waarop we kunnen zeggen dat we een cleane sport hebben steeds dichterbij komt. We zitten nu met een nieuwe generatie renners die zich daar samen met de huidige toppers voor inzet. Dat zie je niet in andere sporten, waar het net nog altijd de toppers zijn die tegen de lamp lopen. We zijn dus op de goede weg. Dat merk je ook aan de cijfers. Het aantal dopinggevallen is de laatste jaren fel gekelderd, ook de gevallen in de grijze zone, de zogenaamde TUE (therapeutische uitzondering).”

Welke rol speelt de pers hierin? Heb je het gevoel dat de media jullie nog steeds te vaak in twijfel trekken?
Naesen: “Neem nu de afgelopen Ruta del Sol, de eerste grote afspraak dit seizoen. Je bereidt je dan als renner een hele winter voor op de eerste koers van het seizoen en dan is er het geval met Froome. (Christopher Froome is dé kopman bij het Britse Team Sky. De renner liet op 7 september 2017 een afwijkende dopingstaal optekenen, waarin hij de toegelaten waarde salbutamol (een geneesmiddel tegen astma) had overschreden, red.) Plots krijg je een hele meute sensatiebeluste journalisten voor je neus die allemaal maar een ding willen weten, namelijk wat je denkt over het geval Froome. Dan is het spijtig dat er niet een iemand tussen zit die je vraagt hoe je je voelt, hoe de benen zijn of hoe je voorbereiding was.”

De strijd om een cleane sport wordt in de pers amper belicht, terwijl journalisten anderzijds wel als aasgieren reageren op elk nieuw dopinggeval. Speelt de pers dan een belangrijke rol in het imago van jouw sport?
Naesen: “De pers moet zeker kritisch zijn, absoluut. Het is ook hun taak om uit te zoeken wat er juist scheelt. Alleen zouden ze dan beter sportartsen en dopingjagers interviewen omdat zij wel de kennis hebben om erover te praten. Ik heb die kennis niet. Natuurlijk komen journalisten sneller naar mij omdat ik altijd mijn gedacht zeg en omdat ik een beschermde rol heb binnen de ploeg. Een ‘kleinere’ renner zal niet zo snel zulke uitspraken kunnen doen, omdat zijn aanzien in het peloton minder groot is.”

“Straffen moeten streng maar rechtvaardig zijn. Iedereen verdient een tweede kans”

Er is nog altijd geen uitspraak gedaan in het dossier over de afwijkende tests van Christopher Froome. Je gaf toen in een interview aan dat de UCI (Internationale Wielerunie) met twee maten en gewichten meet.
Naesen: “Froome heeft voor alle duidelijkheid geen positieve dopingcontrole afgeleverd, maar heeft afwijkende waarden laten optekenen. In zijn plaats was ik niet gestart in de Ruta, omdat je jezelf een hele heisa op de nek haalt. Journalisten vragen niet hoe het met je gaat of hoe je voorbereiding was. Ze hebben maar een prangende vraag. Dat beïnvloedt natuurlijk ook zijn vorm en resultaten. Het is vervelend voor hem dat er na zes maanden nog altijd geen rapporten zijn die zijn onschuld bewijzen. Met zo’n astmapuffer kan het natuurlijk allemaal snel gaan want je hoeft maar een paar keer niet op te letten en te veel puffen. Je riskeert dus veel.”

“Het is ook de omgekeerde wereld in het wielrennen. In de samenleving is het aan de aanklager om je schuld te bewijzen. Bij ons is het net andersom: de renner moet zijn onschuld bewijzen. Nu heeft Froome wel een heel team aan wetenschappers die voor hem dat onderzoek voert, maar niet elke renner heeft die mogelijkheden.”

Vind je dat een dopingzondaar zou mogen terugkeren in het peloton?
Naesen: “Ik ben voor een schorsing op maat. Als ik een neusspray zou nemen en ik ben te nonchalant om na te gaan of er niets in zit wat op de verboden lijst staat, dan zou ik twee jaar geschorst worden. Een echte dopingzondaar die epo of een cocktail van verboden middelen neemt, kreeg tot voor kort ook maar twee jaar. Die straf is nu verhoogd naar vier jaar. Dat vind ik een goede strafmaat, want je carrière is zo goed als voorbij.”

Je bent dus geen voorstander van levenslange schorsingen?
Naesen: “Iedereen verdient een tweede kans. In het wielrennen is het net zoals in de samenleving: je zal iemand die een winkeldiefstal heeft gepleegd ook niet straffen met levenslang. Straffen moeten volgens mij streng, maar rechtvaardig zijn. Er zijn ook renners die positief testen of een afwijkende test afleggen doordat ze een vervuilend voedingssupplement hebben ingenomen. Dan zou het natuurlijk redelijk onfair zijn om zo iemand levenslang te schorsen, want het kan de beste overkomen.”

Een geval dat steeds weer wordt opgerakeld in de strijd om een cleane sport is Tim Wellens. Heeft het wielrennen nood aan renners zoals Tim die een zuivere sport vooropstellen?
Naesen: “Tim heeft een zonneallergie. Al zou hij met elk doktersvoorschrift gebruik mogen maken van cortisonen, toch besliste hij in het belang van de sport om er geen te gebruiken. Daar neem ik de pet voor af. Soms zie je hem tijdens de koers echt afzien. Normaal zie je bij warme temperaturen (30-35°C), de zoutafzetting op de truitjes van renners. Bij Tim zie je al een zoutafzetting op zijn truitje vanaf 10°C. Wat Tim doet, is ontzettend knap.”

 

 

Dr. Hans Cooman (hoofdarts dopingcontroles bij NADO Vlaanderen)

Ons land telt vier NADO’s (Nationaal Dopingagentschap), wat veel is in vergelijking met andere landen. Dat komt door de ingewikkelde samenstelling van ons land. Zowel Vlaanderen, Wallonië, Brussel als Duitstalig België hebben een eigen dopingagentschap. Aan het hoofd van NADO Vlaanderen staat Dr. Hans Cooman, een man die net als de huidige generatie renners vecht voor een zuivere sport.

De huidige generatie renners strijdt voor een cleane sport. Merkt u dat ook aan het aantal dopinggevallen?
Cooman: “Ja en nee. We zien vooral dat in het amateurwielrennen positief getest wordt, terwijl dat bij de profs minder het geval is. De meeste positieve tests in het profwielrennen zijn niet het gevolg van controles, maar eerder van gerechtelijk onderzoek.”

Wat zeggen de cijfers? Mogen we van een positieve evolutie spreken?
Cooman: “Het wielrennen behoort zeker niet meer tot de top wat betreft positieve tests, terwijl dat tien tot vijftien jaar geleden nog wel het geval was. Ik spreek dan wel over het amateurniveau. Bij de elite zonder contract hadden we destijds enorm veel positieve tests en dat is nu een stuk verminderd. Wat de oorzaak van die daling is, is moeilijk te zeggen. Ik hoop dat het komt omdat renners minder doping nemen, maar het kan ook zijn dat ze sluwer geworden zijn of dat ze gebruik maken van mechanische fraude. Op dat laatste wordt in het amateurwielrennen niet getest. Ik ga er dus wel vanuit dat er in het amateurpeloton renners met motortjes rondrijden. Aan de ene kant is het gezonder dan dat ze zich vol epo spuiten, maar het bedriegt de boel evenveel.”

Wat vind je van Tim Wellens’ beslissing om geen behandeling te volgen voor zijn zonneallergie?
Cooman: “De huidige generatie renners kijkt helemaal anders naar doping dan hun voorgangers. In het geval van Tim Wellens moet je natuurlijk ook niet te ver gaan. Als arts ga je ervan uit dat iedereen die ziek is op een goede manier behandeld mag worden, ook een profrenner. Daarom is het ook belangrijk dat de TUE-commissies hun werk correct doen en dat er eenduidigheid is in alle landen. Het WADA (Wereldantidopingagentschap) voert controles uit en heeft om die reden ook richtlijnen opgesteld. Wat Tim Wellens betreft: chapeau. Toch blijf ik bij mijn standpunt: iemand die ziek is, heeft recht op een behandeling.”

“Journalisten besteden soms enorm veel aandacht aan minieme zaken”

Vorig jaar was er een hele heisa om Wout Van Aert die in aanloop naar het WK veldrijden een kuur van corticosteroïden had genomen. Er werd toen gepleit om dat op de verboden lijst te zetten. Bent u het daarmee eens?
Cooman: “Ik ben het oneens met wat er momenteel op de verboden lijst van het WADA staat. (De huidige lijst met verboden stoffen is terug te vinden op de website van NADO Vlaanderen. Op diezelfde pagina vinden atleten ook een lijst met alle verboden geneesmiddelen, 3758 in totaal, red.) Corticosteroïden staan erop als verboden, maar alleen als ze intramusculair (in de spier), intraveneus (in het bloedvat), via pillen of via zetpillen zijn toegediend. Neusdruppels, puffers, zalfjes of spuiten in de knie en in de pees mogen wel. Het probleem is dat het labo onmogelijk kan uitmaken hoe het product in de sporter zijn lichaam is beland. Je zet het op de lijst of niet, maar niet half. Ik ben voorstander om het er wel op te zetten. Corticosteroïden schaden de gezondheid. Bovendien is het zonder twijfel prestatiebevorderend in uithoudingssporten. Wie nu cortisonen neemt via neusdruppels of zalfjes begaat geen overtreding en daarom vind ik het belangrijk dat cortisonen op de verboden lijst komen te staan. Er blijft een hele grote grijze zone over zodat sporters die er misbruik van willen maken, dat ook kunnen doen.”

Wat vind je van de hele situatie met Team Sky en Christopher Froome? Meet de UCI met twee maten en gewichten?
Cooman: “Over specifieke dossiers ga ik geen commentaar geven. Maar om het te hebben over die astmapuffers waar het in de zaak Froome over gaat, is het WADA niet erg duidelijk. Sommige zijn toegelaten, maar in een bepaalde therapeutische dosis, en andere zijn dan weer verboden. Wat er met Froome gebeurd is, laat ik in het midden, maar hij overtreedt wel degelijk de regels. Als een bepaalde hoeveelheid salbutamol gemeten wordt, dan is het aan de sporter om te bewijzen dat er zo’n concentratie in zijn lichaam aanwezig kan zijn. Zelfs al heeft hij zich gehouden aan de voorgeschreven hoeveelheid die hij therapeutisch mag puffen. Er staat ook geen termijn op om die verdediging op te stellen. Volgens mij is de UCI daarom ook nog niet tot een besluit gekomen, net omdat Froome en Sky meer tijd gevraagd hebben om aan te tonen hoe die verhoogde waarden in zijn urine terecht zijn gekomen. Het onderzoek loopt nu al zes maanden en hoe sneller daar een beslissing valt, hoe beter voor de sport. Stel dat er pas volgend jaar een uitspraak komt en ondertussen wint Froome de Giro en de Tour, dan zit het wielrennen met een enorm probleem.”

Het wielrennen heeft zijn imago niet mee en dankt dat aan het verleden. Speelt de pers hier ook geen enorme rol in?
Cooman: “Dat het wielrennen zo’n reputatie heeft, is vooral te danken aan de voorgaande generaties. Journalisten zijn nog altijd vrij om te schrijven wat ze willen, maar ik vind ook dat er enorm veel aandacht besteed wordt aan minieme zaken.” (lacht)

Zal de manier waarop de huidige generatie het wielrennen profileert het imago van de sport op termijn ten goede komen?
Cooman: “Het belangrijkste zal zijn dat er binnen enkele jaren geen nieuwe dopingverhalen over nu naar boven komen. Wat er bij de vorige generaties gebeurd is, mag zich nu niet meer herhalen. Dat zal de doorslag geven voor het imago van de sport. Het is inherent aan mijn job dat je na zo’n lange tijd niemand meer vertrouwt. Vroeger verklaarden Lance Armstrong en Jan Ullrich ook dat ze clean waren. We zullen dus pas binnen enkele jaren weten of het waar is wat de huidige generatie renners verkondigt. Dan pas kunnen we echt over een gezonder en properder wielrennen praten.”

 


 1. De huidige generatie wielrenners doet er alles aan om van het wielrennen
weer een cleane sport te maken.

“Ja, dat denk ik wel. Het grote verschil met voorgaande generaties is dat ze een andere houding hebben tegenover doping. Ze zijn er ook van meet af aan niet mee in aanraking gekomen en tonen aan dat ze kunnen winnen zonder.”

 

2. Op een dag zal het wielrennen geen last meer hebben van het slechte imago uit het verleden.

“Dat zal moeilijk zijn. Wielrennen is een uithoudingssport en zal daarom een dopinggevoelige sport blijven, ongeacht de aard van de prestatie. De strijd zal moeten blijven gevoerd worden.”

 

3. De UCI en het WADA moeten zo snel mogelijk de grijze zone op de dopinglijst wegwerken.

“Helemaal mee eens, daar moet werk van gemaakt worden. Er is geen andere oplossing, want men kan niet dulden dat er zomaar een grijze zone is.”

 

4. Wat Tim Wellens doet, is positief in de strijd tegen doping, maar bijzonder
slecht voor zijn gezondheid.

“Natuurlijk, want dat zijn verkeerde heldendaden. Mensen die ziek zijn, moeten zich laten verzorgen, maar in de sport zit je dan in die grijze zone. Tim zal door zijn beslissing een paar keer minder goed rijden en dus niet de resultaten hebben die hij zou kunnen halen.”

 

5. Journalisten hebben een even groot aandeel bij het slechte imago
van het wielrennen, als de renners zelf.

“Dat is helemaal waar. In 2003 heb ik een praatje gehouden in Zwitserland, waarin ik stelde dat wij (journalisten) medeplichtig zijn aan het dopingprobleem in het wielrennen. We zijn er in eerste instantie veel te laks mee omgegaan en durfden er niet over te schrijven.
Toen het dan opeens allemaal losbarstte met de Festina-affaire in 1998, hebben we er compleet ongenuanceerd over geschreven en dat doen we nog steeds. (De Festina-affaire was een groot dopingschandaal rond de Franse Festina-ploeg in de Ronde van Frankrijk van 1998. Net voor de Tourstart in Dublin werd tijdens een controle aan de Frans-Belgische grens een enorme hoeveelheid verboden middelen gevonden in de wagen van de Belgische soigneur Willy Voet. Deze Tour, zal de geschiedenis ingaan als de Tour de Farce, red.)
Chris Froome en Bradley Wiggins worden over dezelfde kam geschoren als Lance Armstrong, terwijl wat zij gedaan hebben kruimeldieverij is in vergelijking met wat Armstrong gedaan heeft.”

 


Dr. Georges Gillis (sportarts)

Al dertig jaar draait Dr. Georges Gillis mee als sportarts. Zowel in het voetbal als in het wielrennen heeft hij zijn strepen verdiend. Ooit maakte hij deel uit van het peloton, bij wielerploeg SPAR, maar na zijn ontslag bij de ploeg leerde hij de andere kant kennen. Gillis was namelijk een van de eerste sportartsen die kort na de eeuwwisseling de strijd aanging tegen doping in het wielrennen.

Vindt u dat de huidige generatie renners alles in het teken zet van een cleane sport?
Gillis: “De huidige generatie renners is meer begaan met een propere sport dan hun voorgangers. Toch betwijfel ik of deze generatie volledig clean is.”

Moeten de UCI en het WADA werk maken om de grijze zone in de dopinglijst wegwerken?
Gillis: “Dat moet veranderen. Zowel de UCI als het WADA zijn op dat vlak huichelachtig. Er wordt steeds verkondigd dat er een forse strijd wordt gevoerd tegen doping, maar ik vraag me af of dat wel zo is. Voor mij zijn ze zeker nog niet oprecht.”

Wat zijn de gevaren van doping voor een mensenlichaam?
Gillis: “We kunnen niet ontkennen dat het gebruik van doping bepaalde gevaren met zich meebrengt voor een atleet. Toch mogen we niet vergeten dat het menselijk lichaam ongelofelijk sterk is en zeker dat van wielrenners.”

In de Duitse krant Zeit verscheen onlangs nog een artikel over recent onderzoek bij voormalig Oost-Duitse atleten die doping gebruikt hebben tijdens hun carrière. Uit het onderzoek van professor-doctor Harald Freyberger (Universiteit Greifswald) is gebleken dat de levensverwachting bij dopinggebruikers met maar liefst 12(!) jaar afneemt in vergelijking met de levensverwachting van de globale populatie, red.

Krijgen we ooit een volledig proper wielrennen?
Gillis: “Wielrennen en bij uitbreiding elke sport zal nooit volledig clean zijn. Het gaat over competities waar enorm veel geld en eer mee gemoeid is. Persoonlijk ben ik eerder voorstander van uiterste voorzichtigheid en voor de controle van (para)medische omkadering. Daarmee bedoel ik dat de ploegleiding en de medische staf een grotere verantwoordelijkheid en een hogere juridische aansprakelijkheid moeten krijgen. Zij worden toch verondersteld het doen en laten van hun renners te kennen. Momenteel is die verantwoordelijkheid wat mij betreft niet groot genoeg.”

 

David Walsh (Iers sportjournalist en dopingjager)

King Lance hield het wielrennen meer dan tien jaar in een houdgreep. Eerst domineerde de Amerikaan zeven jaar op rij in de Tour de France. Nadien bleef hij volhouden dat de beschuldigingen van dopinggebruik aan zijn adres complete nonsens waren. Tot die ene dag in 2013. De dag waarnaar de Ierse sportjournalist David Walsh al sinds 1999 uitkeek. De dag waarop Lance Armstrong in tranen uitbarstte in Oprah’s zetel en bekende dat hij de boel jarenlang had opgelicht.

Vijf jaar na zijn bekentenissen wilde Wouter Vandenhaute (CEO Flanders Classics, organisatie van o.a. de Ronde van Vlaanderen) Armstrong opnieuw in de armen van het peloton sluiten. De Texaanse dopingzondaar werd uitgenodigd om op de vooravond van ‘Vlaanderens mooiste’ een lezing van twintig minuten te geven voor de Tour of Flanders Business Academy.

Totaal respectloos vonden veel koersliefhebbers, maar ook mensen die strijd voeren voor een proper wielrennen. Daarom werd als tegendaad een lezing georganiseerd aan de Universiteit Gent met als eregast David Walsh. ‘Een opgestoken middelvinger richting Armstrong’, klonk het SKA, de organisatoren van het event. De Ierse sportjournalist kwam er een stand van zaken geven over de strijd tegen doping.

Enkele experts (prof. dr. ir. Peter Van Eenoo (UGent), Marc Van der Beken (directeur NADO Vlaanderen) en dr. Tom Teulingkx (SKA/Medische Cel Belgian Cycling-Cycling Vlaanderen) keken naar het verleden, het heden en de toekomst van het wielrennen. Daarnaast gingen ze ook dieper in op enkele prangende vragen. Weegt Armstrong vandaag nog op de sport? Zijn we de race tegen nieuwe dopingmethoden aan het winnen? Hoe zit het met NSAID’s (niet-steroïdale anti-ontstekingsmedicijnen), en met de TUE’s (therapeutische uitzondering)?

David Walsh over de Armstrong-saga

De lezing dan. Walsh stak van wal met enkele anekdotes uit zijn carrière en gaf er hier en daar een humoristische draai aan. Het begon pas echt bij de anekdote over zijn dochter Kate en haar echtgenoot. Slechts drie dagen nadat Walsh ingelicht werd dat Chris O’Dowd hem zou vertolken in de film The Program, wandelde de Ierse acteur een Londense pub binnen waar op datzelfde moment Walsh’ dochter en haar echtgenoot van een drankje genoten.

Het verhaal werd nog straffer, wanneer O’Dowd nietsvermoedend aan het tafeltje naast het koppel plaatsnam en zijn partner vertelde over zijn nieuwe project, een film over Lance Armstrong waarin hij de rol van de Ierse sportjournalist David Walsh zou vertolken. Een uur en veel luistervinken later besliste Walsh’ dochter Kate om de Ierse acteur te vertellen wie ze is. Wat volgde was een drie uur durende conversatie. Chris O’Dowd’s research voor zijn nieuwe rol was meteen gedaan.

Jonge Lance

Vanaf dit punt begon Walsh zijn hele betoog. Hij vertelde, soms tot in de kleinste details, het hele verhaal, beginnende bij zijn allereerste ontmoeting met Lance Armstrong in de Tour de France van 1993. Walsh trok naar die Tour met een andere opdracht dan zijn collega journalisten. Hij zou er dertien interviews afnemen van mensen in de Tour, om er nadien een boek over te publiceren.

Voor zijn eerste verhaal sprak Walsh met de piepjonge neo-prof Lance Armstrong, 21-jaar op dat moment. Het gesprek, dat 3,5 uur duurde, vond plaats tijdens de eerste rustdag van die Tour. Walsh sprak van ‘een van de interessantste wielrenners die hij ooit ontmoette’ en was onder de indruk van de Amerikaan. “Hij was charmant, maar ook geëngageerd. Toen ik zei dat hij duidelijk in zijn eerste Tour was om te leren, zei Armstrong het volgende: “Ik ben hier niet om te leren. Ik ben hier om te winnen.” Daarin was hij al geslaagd, want hij had twee dagen eerder de etappe gewonnen.” (Armstrong won de achtste etappe van Châlons-sur-Marne naar Verdun, red.)

Wat Walsh misschien wel het meeste is bijgebleven van dat gesprek is de maturiteit die Armstrong toen al uitstraalde. “Vooral de manier waarop hij over zijn vader sprak gaf me een apart gevoel. Lance vertelde met dat hij een feestje wilde vieren op de dag dat zijn vader aan de deur werd gezet door zijn moeder. Armstrong was op dat moment 13-14 jaar en zei op een haast filosofische manier het volgende: “Mama, het is beter om eenzaam te zijn dan om ellendig te zijn.” Na dat gesprek wist ik het, deze man ging zijn stempel achterlaten op onze sport.”

Journalistieke bril

Het verhaal van de Texaan is bekend. Armstrong kreeg in 1996 te horen dat hij teelbalkanker heeft in een vergevorderd stadium. De dokters gaven hem vijftig procent kans om te overleven, een kans die hij met beide handen greep. Amper twee jaar na zijn strijd tegen kanker stond Armstrong opnieuw tussen zijn collega-renners. We zijn ondertussen in 1998 aanbeland, een donker jaar in de wielergeschiedenis.

Een jaar later staat Armstrong aan de start van de Tour met de US Postal-ploeg. Het is in deze Tour dat Lance Armstrong King Lance wordt. “Tot voor de Ronde van Frankrijk van 1999, kon Armstrong de toppers niet volgen in de bergen. Hij kon gewoon niet mee”, zei Walsh. “Zijn beste resultaat in een bergrit was een 39e plaats, dat zegt genoeg. En plots zijn de rollen omgedraaid en is het niet Armstrong die moet lossen, maar de mannen die hem er altijd af reden.”

Als we een kijkje nemen naar de resultaten van die Tour, prijkt Armstrong (weliswaar doorstreept) vier keer op het hoogste schavotje. De Amerikaan had de proloog in Puy du Fou en de tijdrit in Metz gewonnen. De eerste échte test, een bergrit van Le Grand-Bornand naar het Italiaanse bergdorp Sestrière, vatte hij dus aan in de gele leiderstrui. “In 1995 is mijn zoon John verongelukt op weg naar school”, vertelde Walsh. “Ik ben in die periode op zoek gegaan naar verhalen over hem. Zo kwam ik ook terecht bij een leerkracht van hem, die me vertelde dat ze al verschillende jaren hetzelfde verhaaltje voorlas in de klas. John was, zo vertelde ze, de enige leerling die in al die jaren doorhad wat de diepere boodschap was van het verhaal. Hij was de enige die haar ooit vroeg wat er met het goud gebeurd was. John had op dat moment de perfecte journalistieke reflex om het geld te volgen. Sindsdien heb ik een andere journalistieke bril opgezet en stel ik net als John the obvious question.”

Vlnr: Marc Van der Beken, Peter Van Eenoo, David Walsh en Tom Teulingkx © Marthe Saelens

Walsh stelde die dag ook the obvious question. De Ier vond het niet logisch dat Armstrong zomaar kon wegrijden van alles en iedereen. Armstrong won de rit naar Sestrière en deelde er de tegenstand een ferme oplawaai uit. De Zwitser Alex Zülle bolde 31 seconden na de Amerikaan binnen, Fernando Escartin en Ivan Gotti pas na 1 minuut en 26 seconden. “We hadden het jaar voordien de Festina-affaire gehad in de Ronde van Frankrijk van 1998, een Tour die toonde hoe hypocriet het wielrennen was. Plotseling komt dan Lance Armstrong, een jonge wereldkampioen die na zijn strijd tegen teelbalkanker herrijst en plotse iedereen naar huis rijdt. Ik geloofde het niet van bij het begin”, ging Walsh verder.

“Ik kon niet geloven hoe deze man, die kanker had overleefd, de zwaarste wielerwedstrijd in de wereld zo kon domineren. Ik geloofde het verhaal niet en ik besloot tegen de stroom in te gaan en mijn nek uit te steken”, vertelde de Ier. Het einde van de Tour van 1999 naderde en Armstrong leek zeker van zijn zege. Daarom belde Walsh met zijn baas bij The Sunday Times om hem uit te leggen dat hij niet geloofde dat Armstrong clean was. “Het was zo duidelijk als het maar kon zijn dat Armstrong niet zuiver was. Dat vertelde ik ook mijn chef, die me zei: “Als dat is wat je denkt, dan moet je het zo schrijven.”” Die zondag zou Armstrong als eerste Amerikaan de Ronde van Frankrijk winnen. Walsh had als reactie een vernietigend stuk klaar met als titel ‘A Fraud Fairytale’, waarin de Ier oproept om niet te applaudisseren voor Armstrong. “In dat artikel stond een belangrijke zin. ‘Deze namiddag zal een 27-jarige Texaan de Champs-Élysées oprijden in de gele trui. Er zijn tijden wanneer het goed is om te applaudisseren voor een kampioen, maar er zijn andere gelegenheden wanneer het beter is om je armen naast je lichaam te houden. Deze namiddag is zo’n moment om je armen naast je te houden, omdat in deze zaak de behoefte aan een onderzoek overweldigend is.'”

27 oktober 2010

Walsh voerde een jarenlange strijd om Armstrong te ontmaskeren. In 2004 publiceerde hij samen met zijn Franse collega Pierre Ballester het boek LA Confidentiel, waarin de journalisten verschillende getuigenissen plaatsen van mensen die nauw verbonden waren met de Armstrong, waaronder zijn verzorgster bij US Postal Emma O’ReillyOok Betsy Andreu, de vrouw van wielrenner en Armstrongs ex-ploegmaat Frankie Andreu, kwam aan bod tijdens de lezing. Betsy speelde een grote rol in de ontmaskering van King Lance en was een belangrijke contactpersoon voor Walsh.

“Op 27 oktober 2010 gaf voormalig UCI-voorzitter Pat McQuaid een persconferentie waarin hij bekendmaakte dat Lance Armstrong een levenslange schorsing kreeg en alle zeven zijn Touroverwinningen geschrapt werden. Ik belde Betsy om te vragen of ze de persconferentie gezien had. Ze zei me toen dat het misschien het verjaardagscadeau was van John (Walsh’ zoon zou die dag 30 jaar worden, red.)”, vertelde de Ier.

Toch kreeg de sportjournalist na al die jaren zijn grote gelijk. Rancune tegenover de Amerikaanse dopingzondaar heeft hij niet. Wel wil hij de aanwezigen nog een beeld geven van de mens Armstrong. Hiervoor toont hij een scène uit de film The Program die gefilmd werd in het oude huis van de Texaan. Armstrong moest het huis in Austin, Texas verkopen na zijn bekentenissen bij Oprah en voor de film kregen de makers de goedkeuring van de nieuwe eigenaar om gebruik te maken van de woning. Walsh beschrijft King Lance na het tonen van het filmfragment. “Armstrong is meedogenloos, een pestkop en hij wil je niet verslaan. Nee, hij wil je verpletteren. De grote fout die hij echter heeft gemaakt is om geen rekening te houden met de mensen die hij gekwetst heeft, zoals Frankie en Betsy Andreu, Emma O’Reilly en Floyd Landis (ploegmaat van Armstrong bij US Postal, red.)”

Drie vragen aan David Walsh

1. Wat is uw opinie over de zogenaamde TUE’s? Moeten de UCI en het WADA zo snel mogelijk de grijze zone op de dopinglijst wegwerken?

2. Lance Armstrong heeft een levenslange schorsing gekregen. Ben u voorstander om dit door te trekken naar alle dopingzondaars?

3. Gelooft u in een toekomst waarin we een volledig clean wielrennen hebben?


Kijktip: De Afspraak met David Walsh

Op het moment dat David Walsh zijn lezing hield aan de Universiteit Gent, was hij ook te zien in De Afspraak op Canvas. Daar vertelde de Ier over zijn jarenlange strijd om zevenvoudig Tourwinnaar Lance Armstrong te ontmaskeren, maar ook over de uitnodiging die de Texaan kreeg om in ons land te komen spreken over doping. Daarnaast ging Walsh ook dieper in op de dopingperikelen rond het Britse Team Sky. “Wiggins had die TUE voor zo’n sterke corticoïde helemaal niet nodig. Daarom zouden we een asterisk moeten zetten achter zijn naam en erbij vermelden dat hij voor de start van de Tour de France van 2012 zo’n controversiële TUE kreeg.” Over de zaak-Froome was Walsh ook erg duidelijk. “Ik begrijp niet waarom Froome nu nog rondrijdt. In de Vuelta van 2017 (Ronde van Spanje, red.) waren zijn salbutamolwaarden het dubbele van wat toegelaten is. Hij zegt dat hij onschuldig is, maar geen enkele dokter kan een verklaring geven. Iedereen verwacht dat hij geschorst zal worden, ook ik. Het is een verkeerd signaal dat hij blijft koersen, want waar hij komt, brengt hij verdachtmakingen mee. Dat is het laatste wat deze sport nodig heeft en kan dus zeer schadelijk zijn”, aldus Walsh.

https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/de-afspraak/2018/de-afspraak-d20180329.ch.71e4e151-3484-404c-9af5-0c0fb61290a0/

Kijktip: The Program

In het najaar van 2015 verscheen The Program, een film van Stephen Frears die gebaseerd is op Walsh’ boek Seven Deadly Sins: My Pursuit of Lance Armstrong. De film gaat over het leven van King Lance, die in 1993 het WK wielrennen op de weg wint en voorbestemd lijkt om zich tussen de groten der Aarde te fietsen. Drie jaar later wordt teelbalkanker vastgesteld en lijkt zijn carrière vroegtijdig voorbij. Na zijn strijd begint het pas. Frears laat geen onderwerp onbesproken en wat volgt is een stinkende beerput die helemaal wordt opengetrokken.

Leave a Reply

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *