Door BRECHT NEVEN

Leuven ‘68 is de vierde documentaire in een reeks films over de geschiedenis van Leuven en blikt terug op de woelige jaren tussen ’66 en ’68.  De film was al eerder te zien in Cinema ZED, en speelde afgelopen maandag opnieuw in Leuven tijdens Docville, een filmfestival voor documentaires.

De jongere generatie vergeet weleens dat de studentenrevoltes van de soixante huitards aan de basis liggen van heel wat verworvenheden van vandaag. Dat de emancipatiestrijd woedde in het naoorlogse België waar het cultuurbewustzijn voor het eerst na het trauma van de collaboratie hoogtij vierde, voegt een extra dimensie toe aan het verhaal.

Taalstrijd wordt klassenstrijd

Leuven ’68 was misschien wel het enige moment in de Belgische geschiedenis waar alle politieke strekkingen van extreem-rechts tot radicaal-links aan hetzelfde zeil trokken. De slogans mochten misschien anders zijn, “Waalse ratten rol uw matten!” of “Bourgeois buiten!”, het doel was hetzelfde: de oprichting van een onafhankelijke Nederlandstalige Leuvense universiteit. Die werd tot dan toe gedomineerd door de Franskiljons. Dat is althans het centrale punt van de documentaire van Johan Van Schaeren.

De historische prent bestaat volledig uit archiefbeelden van de VRT, de RTBF, maar ook Nederlandse en Britse televisiezenders. Dat is dé grote troef van de documentaire. Van Schaeren had ook kunnen kiezen voor de zoveelste aaneenschakeling van interpretaties en interviews. In de plaats zien we een jonge Ludo Martens, oprichter van de PVDA/PTB, vurig speechen in een muf lokaaltje met Lenin op de achtergrond. Maar ook Paul Goossens, ooit studentenmenner en vandaag journalist bij De Standaard, zien we onverslagen een horde studenten toespreken.

Federaal België in de wieg

Leuven ’68 was meer dan een studentenopstand. Het was ook een breekpunt in de geschiedenis van het federale België.  Het klerikale bestuur van de Leuvense universiteit schoof de hete aardappel door naar de politiek. Dat leidde tot een ongeziene regeringscrisis, die uiteindelijk zou leiden tot de uiteenspatting van de unitaire partijen. Ondanks een historische nederlaag voor de christendemocratie en de opkomst van de federale partijen maakt nieuwverkozen premier Gaston Eyskens een einde aan de crisis. De knoop wordt doorgehakt: de Leuvense universiteit wordt gesplitst in een Nederlandstalige (Leuven) en Franstalige universiteit (Louvain-la-Neuve).

Bij de voorbespreking maakt de regisseur duidelijk dat deze documentaire geen standpunt inneemt en louter de bijzondere geschiedenis wil vertolken van Leuven ’68. Desondanks kun je de vraag stellen hoe een aula vol Waalse studenten zou reageren op dat ogenschijnlijk Vlaamse perspectief. De zaal is goed gevuld met een vooral ouder publiek, dat smakelijk lijkt te lachen met de spiegel die Van Schaeren hun voorhoudt.

Het thema is nu meer dan ooit actueel. De politieke recuperatie van de gebeurtenissen van ’68 langs beide kanten van het politieke spectrum is tekenend. In dat opzicht wist de documentaire een helder narratief van de omwentelingen te brengen. De hoerastemming op het einde van de film, die de verbroedering tussen Leuven en Louvain-La-Neuve laat zien, doet hier jammer genoeg afbreuk aan. De politieke realiteit, waar de breuklijnen tussen links en rechts steeds harder worden, in combinatie met wat stilaan lijkt op een communautaire koude oorlog, toont dat Leuven ’68 nog springlevend is.

Bekijk hier de trailer:

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *