Selfie meer genderstereotiep dan reclame

shutterstock_168960257

In tijden waarin het achtervoegsel ‘seksueel’ hoogtij viert, kunnen selfies een tool zijn om die diversiteit te tonen. Toch zijn de moderne zelfportretten meer genderstereotiep dan de meeste reclameadvertenties. “Er zijn bepaalde gedragsregels waar je je als man en vrouw aan moet houden. Anders ben je al snel een janet of een manwijf”, aldus Jeroen Borghs, woordvoerder van de holebivereniging çavaria.

Schaarse kledij, getuite lippen, een liggende pose en het hoofd of de bekken een beetje gekanteld. Het gaat hier niet alleen over de Instragram-account van Kim Kardashian, maar over die van vele jonge vrouwen. Selfies op sociale media blijken nog stereotieper te zijn dan reclameadvertenties. Dat ontdekten enkele Duitse onderzoekers.

Verschillende onderzoeken wezen al uit dat reclameadvertenties de traditionele genderstereotypes bevestigen. De vrouw die een schoonmaakproduct aanprijst en de man die het gaatje in de voorruit herstelt. Het zijn maar enkele voorbeelden waarin de stereotiepe genderrollen weerspiegeld worden in de media.

Selfies zouden die stereotypen kunnen doorbreken door in te gaan tegen de typische genderrollen. Toch stellen de onderzoekers vast dat jonge mensen de stereotypen net nog meer bevestigen. Dat doen ze door de manier waarop ze hun selfies nemen. “We hebben lang gedacht dat sociale media ons de diversiteit van de wereld gingen tonen. Maar meer dan ooit krijg je een soort van eenheidsworst in een platte, globale cultuur”, vertelt socialemedia-expert Pieter Baert.

Vooral vrouwen presenteren zichzelf stereotiep volgens de onderzoekers. “Ze nemen vaker houdingen aan die zwakte, ondergeschiktheid en verleiding suggereren dan mannen. Zwakte en ondergeschiktheid tonen ze bijvoorbeeld door een liggende of zittende houding aan te nemen. Verleiding door hun lippen te tuiten of zich schaars te kleden. Mannen laten dan weer vaker hun spieren zien om hun mannelijkheid te demonstreren.”

Meest aanvaarde versie

Die manier van zelfrepresentatie brengt volgens Jeroen Borghs, woordvoerder van de overkoepelende holebivereniging çavaria, veel moeilijkheden met zich mee voor jongeren. “Jongeren ervaren enorm veel stress om erbij te horen. Via sociale media als Facebook en Instagram moeten ze de best mogelijke of eerder de meest aanvaarde versie van zichzelf tonen. Maar in hoeverre kunnen jongeren dan nog echt zichzelf zijn op sociale media?”

Ook Pieter Baert is ervan overtuigd dat de genderstereotiepe selfies problemen kunnen opleveren voor jongeren. “Door dat ideaal merk je dat jongeren zichzelf uit conformisme gaan verlagen tot een bepaald beeld. Het wordt voor jongeren dan steeds moeilijker om aan dat beeld te voldoen.” Daarom zijn selfies volgens Baert een vorm van sociale uitsluiting. “Ik post zelf bewust geen selfies. Ik ben kaal en voel me niet knap genoeg om er iets op te zetten. Zo is dat ook bij jongeren, ze durven er niet aan meedoen als ze afwijken van de norm”, vertelt Baert.

Bovendien maken de sociale media ons eigenlijk asocialer volgens Baert. “Als je het al durft om een expliciete vorm van jezelf te tonen, reageert er meteen een hele groep gechoqueerd. Tegen de norm ingaan vergt enorm veel moed en die reacties van anderen zorgen ervoor dat we ons gedrag gaan beperken.”

“Meer dan ooit krijg je een soort van eenheidsworst in een platte, globale cultuur”

Zo beperken de genderstereotiepe selfies op sociale media ook het gedrag van mensen met een andere geaardheid of genderidentiteit. “Een coming-out is niet voor iedereen even makkelijk en de moderne media maken het er zeker niet eenvoudiger op”, vertelt Borghs. “Holebi- en transgenderjongeren moeten daarbij nog een extra drempel overwinnen: kom ik uit voor mijn geaardheid of mijn genderidentiteit of niet?”

Volgens de woordvoerder van çavaria blijven we in onze maatschappij uitgaan van heteronormativiteit en genderstereotypen. “Je bent hetero en je wordt homo, bi of lesbisch. Bovendien zijn er bepaalde gedragsregels waar je je als man en vrouw aan moet houden. Anders ben je al snel een janet of een manwijf”, aldus Borghs.

Related posts

Leave a Comment