In Thailand zijn zwarten lelijk en gemeen

thailandzwart

Zwarte Piet is out. Met de veegpiet als consensus lijkt de jarenlange discussie in België en vooral Nederland eindelijk ten einde. Het gebruik van de blackface heeft dan ook kolonialistische en racistische connotaties. Maar in Thailand is het gebruik nog steeds gangbaar, zij het om andere redenen.

In 2013 lanceerde het Thaise cosmeticabedrijf Verena een reclamefilmpje voor hun nieuwe product, L-Gluta Berry Plus. Dat is een drankje dat de huidskleur lichter zou maken. In het filmpje is een bruine beer te zien die een blanke vrouwelijke dokter vraagt hoe hij een witte kleur kan krijgen. De dokter zegt dat dat duizenden jaren duurt, waarop de beer door het lint gaat. Maar de voice-over stelt de kijker gerust: mensen krijgen door het drankje veel sneller een lichtere huidskleur. Het bewijs is een familiefoto van de dokter in blackface en haar zwarte ouders.

Vorige maand lanceerde Seoul Secret, een ander Thais cosmeticabedrijf, een gelijkaardig reclamefilmpje. Daarin zegt de Thaise actrice Chris Horwang dat ze haar succes zomaar zou kunnen kwijtspelen als haar huid terug donker zou worden. Terwijl ze dat vertelt, wordt haar huid zwarter en komt een ‘succesvolle’ witte actrice in beeld. “Witheid laat je winnen”, besluit Horwang. En om wit te blijven, neem je maar beter Seoul Secret’s pillen met de klinkende naam ‘Snowz’.

Om de reclamefilmpjes te begrijpen, is enige kennis van het Thaise schoonheidsideaal noodzakelijk. Een donkere huid is het kenmerk van mensen die buiten werken, zoals arbeiders of landbouwers. Wie daarentegen een bleke huid heeft, komt weinig in de zon. Dat is dus iemand die binnen werkt en een respectabele job heeft. Hoe witter de huid, hoe rijker en succesvoller die persoon geldt.

“De voorkeur voor een witte huid mag niet verward worden met de tweedeling tussen zwart en wit.”
– Chayan Vaddhanaphuti

Hebben de reclamecampagnes van Verena en Seoul Secret dan geen enkele racistische ondertoon? “Nee”, meent Chayan Vaddhanaphuti, antropoloog aan de universiteit van de Thaise stad Chiang Mai. “De voorkeur voor een witte huid mag niet verward worden met de tweedeling tussen zwart en wit.” De reclamefilmpjes spelen volgens hem slechts in op het Thaise schoonheidsideaal.

Racisme uit onwetendheid

Maar er zijn voorbeelden waarbij dat racisme wel intentioneel lijkt. In 2015 ontwierp de Thaise Facebookgroep ‘Ideas and teaching materials for English lessons’ een poster om kinderen Engels aan te leren. Het verbindt woorden met tekeningen: een ijsblokje is cold en een kop koffie is hot. Maar bij ugly staat een tekening van een stereotype zwarte gangster. Aangezien het om educatief materiaal gaat, loert indoctrinatie om de hoek. Het is geen reclame voor cosmetica, dus hoe valt daar dat stigma tegenover zwarte mensen te verklaren?

“Omdat Thai niks over zwarte mensen weten”, zegt Vaddhanaphuti. “Thai hebben geen historische connectie met hen. Vandaar de angst en het wantrouwen.” Een verandering van mentaliteit ligt niet voor de hand. “Thai leiden aan een superioriteitscomplex”, gaat Vaddhanaphuti verder. “Dat vindt zijn oorsprong in de geschiedenis. Ook de bewondering voor Thailand door het Westen en de Thaise buurlanden draagt daartoe bij.”

“De boodschap is: Thai zijn de beste en de rest is vreemd en inferieur.”
– Giles Ji Ungpakorn

Thais-Brits politiek activist Giles Ji Ungpakorn bevestigt dat superioriteitsgevoel op zijn blog Uglytruth-Thailand: “De boodschap is: Thai zijn de beste en de rest is vreemd en inferieur.” Dus niet alleen zwarte mensen, maar ook blanken en andere Aziaten zijn minderwaardig. Ungpakorn legt de oorzaak van het superioriteitsgevoel bij de nationalistische heersende elite: “Zij beklemtonen de superieure Thaise identiteit iedere morgen en avond wanneer het volkslied gespeeld wordt.”

Het is dus moeilijk om de Thai met de vinger te wijzen voor racisme tegenover zwarte mensen. Het stigma vloeit vooral voort uit onwetendheid en wordt aangewakkerd door de heersende klasse. De cosmeticamarketing maakt daar gretig gebruik van. Onwetendheid is dan wel geen vrijgeleide voor racisme, maar het plaatst de problematiek wel in een ander licht. En laten we eerlijk zijn: zestig jaar geleden deden we net hetzelfde.

Geef een reactie